Soomaaliya, Masar, Suudaan iyo Eritrea oo digniin u diray Dowladda Itoobiya

2

Madaxda Masar, Suudaan, Eritrea iyo Soomaaliya ayaa kulan madaxeed ku yeeshay magaalada xeebta ah ee El Alamein ee Masar, iyagoo diiday tallaabooyin hal dhinac ah oo Ethiopia qaado oo waxyeello u geysan kara xuquuqda biyaha Masar iyo Suudaan, xilli ay labada dal khilaaf kala dhexeeyo Itoobiya oo ku saabsan biyo-xireenka GERD.

Madaxweynaha Masar Abdel Fattah el-Sisi, Madaxweynaha Golaha Madaxbannaanida KMG ah ee Suudaan Jeneraal Abdel Fattah al-Burhan, Madaxweynaha Eritrea Isaias Afwerki iyo Madaxweynaha Soomaaliya Xasan Sheekh Maxamuud ayaa sidoo kale diiday faragelinta arrimaha gudaha ee dalalka gobolka, sida lagu sheegay bayaanka wadajirka ah ee ka soo baxay shirkan.

Bayaanka ayaa lagu taageeray madaxbannaanida, midnimada dhuleed iyo hay’adaha dowladda Suudaan, iyadoo sidoo kale la diiday in la sameeyo hay’ado isbarbar socda. Madaxdu waxay ku baaqeen in dib loo bilaabo hannaan siyaasadeed oo ay hoggaaminayaan Soomaandheeraanka Suudaan, isla markaana la taageero hay’adaha qaranka.

Sidoo kale, afarta dal ayaa mar kale xaqiijiyay taageerada ay u hayaan midnimada iyo madaxbannaanida Soomaaliya, iyagoo diiday faragelin kasta oo wax u dhimaysa midnimada dhuleed ee dalka. Waxay sidoo kale diideen aqoonsi ama taageero loo fidiyo waxa bayaanka loogu yeeray “Somaliland”.

Madaxdu waxay ku adkeysteen muhiimadda ay leedahay xorriyadda maraakiibta iyo isu-socodka badda, iyagoo sheegay in maamulidda Badda Cas ay tahay mas’uuliyad gaar ah oo ay leeyihiin dalalka xeebaha ku yaalla.

Masar ayaa sanadkan si joogto ah uga soo horjeedday dadaallada Itoobiya ay ku doonayso inay hesho marin badeed oo ku yaalla Badda Cas. Itoobiya oo aan lahayn xeeb tan iyo markii Eritrea ay xornimada qaadatay 1993 ayaa arrintan mudnaan siisay tan iyo markii uu xafiiska qabtay Ra’iisul Wasaare Abiy Ahmed sanadkii 2018.

Khilaafka kale ee gobolka ayaa la xiriira biyo-xireenka weyn ee Itoobiya ee Nile-ka. Masar iyo Suudaan ayaa ka cabsi qaba saameynta uu mashruucu ku yeelan karo isticmaalka biyaha Nile, halka Itoobiya ay diidan tahay in la saxiixo heshiis sharci ahaan waajib ah oo qeexaya buuxinta iyo hawlgelinta biyo-xireenka.

Afarta hoggaamiye ayaa sidoo kale isku raacay in shirkan loo qabto si joogto ah iyo mar kasta oo loo baahdo, si loo xoojiyo wadatashiga iyo isku-duwidda arrimaha gobolka.